راهنمای کامل رشته مهندسی دریا

0 198

معرفی رشته مهندسی دریا

نخستین کشتی بخار آمریکا در سال 1807 بدون بادبان و پارو در جهت مخالف باد و جریان آب از رودخانه “هودسون” به حرکت درآمد و تمام ملوانان و دریانوردان از تماشای این چیز عجیب حیرت زده گشتند.

اگرچه همه ی آن هایی که در حال تماشای این کشتی بخار بودند، به این مسأله پی برده بودند، که تعمیر و مهم تر از آن ساخت یک کشتی از حالت یک تکنیک یا فن خارج گشته و به یک علم بدل گشته است، اما شاید به این مسأله هیچ گاه فکر نکرده بوده اند، که امروز بعد از گذشت دو قرن از این رویداد ناوهایی در دریا به حرکت درمی آیند که گاهی طول آنها به340 متر و عرض آن ها به 80متر می رسد.

ساخت چنین ناوهایی و طراحی شهرهای شناوری که شاید درمورد آنها شنیده باشید با گذراندن یک یا چند دوره آموزشی نمی تواند مهیا شود، بلکه نیازمند متخصصانی که در این زمینه آموزش ببینند و بتوانند به بهترین شکل در ساخت و هدایت این وسایل به کمک نیروی دریایی بیایند. اینجاست که رشته ای همچون رشته ی مهندسی دریا ضرورت اساسی پیدا می کند و متولد می شود. اگرچه کشور ایران در حدود 2600 متر مرز آبی دارد که 2000 کیلومتر آن در جنوب کشور و به آب‌های آزاد دنیا متصل است، اما این رشته در کشور ما رشته ی جدیدی است و رشد وتوسعه ی آن نیازمند زمان می باشد.

امروزه دولتها دریافته اند که حمل و نقل دریایی نسبت به راه‌های حمل و نقل زمینی، هوایی از نظر هزینه به صرفه‌تر است و به وسیله ی کشتی ها حدود 90 درصد صادرات غیرنفتی و تقریباً تمام صادرات نفتی کشور انجام می گیرد و توسعه ناوگان دریایی با نقش مهمی که در حمل و نقل کالاهای مورد نیاز کشور داشته و می تواند برای کشور در بازار حمل و نقل بین‌المللی زمینه ی کسب درآمدهای ارزی گردد.

از رهگذر شناخت نقش راه دریایی در رشد وتوسعه ی اقتصادی کشور میتوان به این نکته پی برد، که چرا نیروی دریایی این رشته را تأسیس کرده است و به این ترتیب جایگاه مهم مهندسی دریا بیشتر آشکار می شود.

گرایش های رشته مهندسی دریا

این رشته‌ دارای‌ سه‌ گرایش‌ مهندسی‌ کشتی‌، کشتی‌سازی‌ و دریانوردی‌ است‌، که در ادامه به توضیح هریک خواهیم پرداخت.

گرایش‌ مهندسی‌ کشتی‌

افرادی که در رشته ی مهندسی دریا تحصیل می کنند، پس از پایان تحصیلات خود می توانند به عنوان مدیر فنی‌ کشتی که‌ مسؤل‌ تعمیر، نگهداری‌ و راه‌اندازی‌ موتور کشتی‌ می باشند، مشغول فعالیت شوند. دانشجویان این رشته باید در یک دوره کارآموزی را نیز بگذرانند که این دوره پس از پایان دوره آمورش نظری می باشد و در خارج از کشور برگزار می شود و در این دوره باید بر روی‌ کشتی‌های‌ اقیانوس‌پیما کار کنند.

گرایش‌ مهندسی‌ کشتی‌سازی

‌اگر بخواهیم یک کشتی ساخته شود باید از تخصص‌هایی همچون مکانیک، عمران، برق، متالورژی و … بهره ببریم که این مسأله ماهیت میان رشته ای مهندسی کشتی سازی را آشکار می سازد.

یک مهندس‌ کشتی‌ساز در ساخت یک کشتی، وظایف مهمی مانند طراحی‌، محاسبات مربوط به بدنه کشتی، ساخت‌ و نظارت‌ بر ساخت‌ کشتی‌ و تعمیرات‌ آن‌ را برعهده‌ دارد. بنابراین، مهندسان کشتی‌سازی باید کشتی ها را به نحوی طراحی کنند، که در زمانی که در سطح دریا حرکت می کنند، بتوانند با مقدار مشخصی از بار به درستی و با سرعت معینی حرکت کنند.

امروزه باتوجه به این که صنعت کشتی سازی پیشرفت های فراوانی داشته است و موفق شده است که کشتی‌های تندرو با بدنه‌های جدید بسازد و انرژی حاصل از جزر و مد امواج آب برای به حرکت در آوردن کشتی استفاده کند، میتوانیم شاهد تحول عظیم در این زمینه باشیم که این تغییرات مهندسی کشتی سازی را نیز در برخواهد گرفت.

گرایش‌ دریانوردی‌

گرایش دریانوردی مهندسی دریا، ماهیت نرم افزاری دارد و به همین دلیل کمتر به دو گرایش دیگر شباهت دارد. مهندسان دریانوردی وظیفه ی هدایت‌ و رهبری‌ کشتی‌ و مدیریت‌ نیروی‌ انسانی‌ شاغل‌ بر کشتی‌ را برعهده دارند و به عنوان‌ کاپیتان‌ کشتی محسوب می شوند.

همین ‌ مسؤولیت‌ راهبری‌ و مدیریت‌ کشتی‌ موجب گردیده است اساتید این رشته معتقد باشند که این گرایش نباید جزء مهندسی دریا محسوب شود. اما باوجود این که بیشتر مواد درسی دانشجویان‌ دریانوردی به مسائلی همچون مطالعه‌ آب‌ و هوا، جغرافیا و چگونگی‌ یافتن‌ مسیرها مربوط می شود که با مسائل فنی در ارتباط نیست، اما دانشجویان این رشته در دوران تحصیل خود تاحدودی در خصوص مسائل فنی نیز آموزش می بینند.

توانایی‌های‌ لازم‌ برای تحصیل در رشته مهندسی دریا

مهندسان‌ کشتی‌ یا دریانوردی‌ به‌ دلیل نوع شغلی که دارند باید در سفرهای دریایی حضور داشته باشند و این سفرها ممکن است ماهها به طول انجامد.ب نابراین افرادی که قصد تحصیل در این رشته را دارند باید نسبت به این موضوع آگاهی داشته و این شرایط سخت را بپذیرند. همچنینی سازگار شدن با محیط های ساحلی نیز یکی دیگر از ویژگی هایی است که دانشجویان مهندسان کشتی سازی باید از آن برخوردار باشند.

یادآوری این نکته نیز ضروری است، که داوطلبان این رشته باید پس از پذیرش نهایی جهت سلامت جسمانی آزمایشهای پزشکی انجام دهند تا ناتوانی هایی همچون کوررنگی ودیگر مسائل پزشکی به صورت کامل مشخص گردد. علاوه بر مسائل پزشکی، برای دانشجویان‌ مهندسی‌ دریا در هر سه‌ گرایش‌، توانایی و تسلط در درس ریاضی، فیزیک و زبان انگلیسی از اهمیت بالایی برخوردار می باشد.
در پایان باید این نکته را نیز افزود، که داوطلبان‌ دختر از میان‌ گرایش‌های‌ مهندسی‌ دریا تنها می‌توانند گرایش‌ مهندس‌ کشتی‌سازی‌ را انتخاب‌ نمایند.

موقعیت‌ شغلی‌ رشته مهندسی دریا در ایران

دانشجویان‌ مهندسی‌ کشتی‌ بنا بر سفارش‌ ارگان‌های‌ خاصی‌ همچون‌ “شرکت‌ کشتیرانی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌” پذیرفته‌ می‌شوند و از همان‌ ابتدا بورسیه‌ نهادهای‌ دریایی‌ می‌باشند و در نتیجه‌ آینده‌ شغلی‌ آنها تضمین‌ است‌. در مورد موقعیت‌ شغلی‌ فارغ‌التحصیلان‌ مهندسی‌ کشتی‌سازی‌ نیز باید گفت‌ تنها اگر کارخانه‌ کشتی‌سازی‌ “صدرا” در بوشهر با تمام‌ ظرفیت‌ خود راه‌اندازی‌ شود، نیاز به‌ 300 الی‌ 400 فارغ‌التحصیل‌ مهندسی‌ کشتی‌سازی‌ دارد.

کارخانه‌ “نکا” در شمال‌ و “اروندان‌” در خلیج‌فارس‌ نیز از دیگر کارخانه‌های‌ مهم‌ کشتی‌سازی‌ ایران‌ هستند. علاوه‌ بر کارخانه‌های‌ فوق‌ مهندس‌ کشتی‌ساز می‌تواند، در سازمان‌ بنادر و کشتی‌رانی‌، وظیفه‌ ساخت‌ سکوهای‌ شناور را برعهده‌ گرفته‌ یا به‌ عنوان‌ مهندس‌ ناظر بر حـُسن‌ اجرای‌ طرح‌های‌ اجرایی‌ نظارت‌ کند و بالاخره‌ در صنایع‌ دریایی‌ به‌ کارهای‌ تحقیقاتی‌ بپردازد.

فارغ‌التحصیلان‌ گرایش‌ دریانوردی‌ نیز بورسیه‌ ارگان‌های‌ دریایی‌ کشور هستند و پس‌ از آنکه‌ بر روی‌ آب‌های‌ خارج‌ از کشور دوره‌ کارآموزی‌ خود را گذراندند، در ناوگان‌ ارگان‌ بورس‌دهنده‌ مثل‌ “کشتیرانی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌” و “شرکت‌ ملی‌ نفت‌کش‌” مشغول‌ به‌ کار می‌شوند.

برای قبولی در رشته مهندسی دریا چه رتبه ای نیاز است؟

  • مشاهده رتبه قبول شدگان رشته مهندسی دریا در سال 96

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.