راهنمای کامل رشته کارشناسی علوم انتظامی

0 19

معرفی رشته کارشناسی علوم انتظامی

باتوجه به سابقه دو هزار ساله ی کشوری مانند ایران که بنیان گذار نخستین حکومت امپراطوری در جهان بوده است و انواع نظام های نظم در دوران های مختلف تاریخی مورد آزمون قرار گرفت و انواع سیستم‌های ایجاد نظم و ترتیب را مورد آزمایش قرار داد، امور انتظامی از اهمیت بالایی در کشور برخوردار است.

از صد سال گذشته که سیستم نظم و امنیت داخلی نوین گردید و سازمان پلیس در ایران تأسیس گردید، سیستم پلیس ایران به دو قسمت مهم پلیس شهری و ژاندارمری تقسیم شد. پس از انقلاب اسلامی ایران، کمیته انقلاب اسلامی نیز وارد کار شد و از سال 1370بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی این سه مجموعه در یک مجموعه ی واحد ادغام شدند و پلیس واحد تشکیل شد. از این رو، با درهم آمیختن این سه تشکیلات در هم دیگر دانشگاه پلیس با سازمان و ساختار جدیدی ایجاد شده و “دانشگاه علوم انتظامی” نام گرفت.

گرایش های رشته کارشناسی علوم انتظامی

از آنجایی که این دانشگاه در مقطع کارشناسی به شاخه‌های انتظامی، کشف جرائم، اطلاعات، راهنمایی و رانندگی و خدمات و پشتیبانی تقسیم می شود و دانشجویان باید در ترم چهارم، به انتخاب گرایش مورد نظر خود اقدام نمایند.

مقطع کاردانی علوم انتظامی به دو گرایش‌های راهنمایی و رانندگی و انتظامی تقسیم می گردد.
بخش انتظامی دانشجویان این گرایش باید در زمینه ی مأموریتی نیروی انتظامی در پاسگاه‌ها و کلانتری‌های موجود در سطح شهر و روستاها آموزش ببینند و مهارت کافی را کسب نمایند. بنابراین، اولین چیزی که یک کارشناس انتظامی باید بیاموزد، تمهیداتی است که باید جهت جلوگیری از جرم‌خیزی به عمل آورد.

برای مثال، اگر شما پیشگیری از سرقت را در نظر بگیرید از یک کارشناس انتظامی انتظار می رود با هشدارهای لازم و اطلاعات کافی مردم را نسبت به پدیده ی سرقت آگاه نماید. این هشدار کارشناس علوم انتظامی به عنوان یک آموزش عمومی و فرهنگ‌سازی محسوب می گردد و موجب پیشگیری از جرم می شود.

از این رو، باوجود به اینکه فراهم نمودن شرایط مناسب اجتماعی و افزایش امنیت عمومی برعهده ی نیروی انتظامی است، اما افرادی که در شاخه انتظامی به تحصیل می پردازند در حیطه ی آموزش و پیشگیری وظیفه ی مهمی بر عهده دارند.

دانشجویان این رشته باید دروس مختلفی را بگذرانند که برخی از آنها در گرایشهای مختلف یکسان است و برخی دیگر متناسب با آن شاخه طراحی گردیده است. در ادامه ابتدا به دروس مشترک این گرایشها میپردازیم.

دروس مشترک در شاخه‌های مختلف نیروی انتظامی

سازمان و مدیریت و نگرش در مدیریت اسلامی، مقدمات علم حقوق، روانشناسی رشد، حقوق اساسی‌، نقشه‌خوانی، حفاظت اطلاعات، حقوق جزای عمومی، سازمان و وظایف نیروی انتظامی، تاریخ سیاسی معاصر ایران، گزارش‌نویسی، جنگ‌افزار‌شناسی، جغرافیا، روانشناسی اجتماعی، حقوق مدنی، آشنایی با کامپیوتر، ورزش رزمی، اصول و قواعد نظامی، مقابله با سوانح و بلایا، جنگ‌افزار‌شناسی نیمه‌سنگین، عبور از موانع و عملیات اعتماد به نفس، مبانی اطلاعات، روش‌ها و فنون تدریس جرائم نیرو‌های مسلح، آیین‌ دادرسی کیفری، آیین دادرسی مدنی، حقوق جزای اختصاصی، مکانیک اتومبیل، زبان تخصصی، کاربرد قانون سلاح، تاکتیک دسته در آفند و پدافند، امور انتظامی، آشنایی با راهنمایی و رانندگی، شناسایی مین و تله‌های انفجاری، آشنایی با قاچاق، مبارزه با مواد مخدر، کشف علمی جرائم، دروس تحقیقاتی، جنگ‌های ویژه، آسیب‌شناسی و مفاسد اجتماعی، مخابرات، جمع‌آوری، کنترل اجتماعات، پزشکی قانونی، تنظیم گزارشات قضایی،کارورزی.

شاخه کشف جرائم

اگرچه در جوامع جهت پیشگیری از جرم تلاش های فراوانی صورت می گیرد و نیروی انتظامی به عنوان یکی از سازمان ها این وظیفه را بر دوش دارد، اما نمیتوان به صورت قطعی از وقوع جرم پیشگیری کرد و حتی ممکن است جرایمی اتفاق بیفتد که مجرمان آن هیچگاه مشخص نشوند.

بنابراین، نقش نیروی انتظامی به عنوان سازمانی که به دنبال کشف جرم و شناسایی مجرمان می باشد آشکار می گردد. در حقیقت، یک کارشناس نیروی انتظامی باید پس از کشف جرم صحنه جرم را دیده و سپس به جمعآوری اطلاعات و شواهد بپردازد تا بتواند پس از بررسی همه جانبه ی شواهد و نظریه های مختلف به یک نظر دقیق جهت شناسایی مجرم یا مجرمان دست یابد و جهت بازجویی به مراجع ذی صلاح معرفی نماید.

از توضیحاتی که داده شد میتوان به این نتیجه رسید که در حقیقت افرادی که در گرایش کشف جرائم تحصیل می کنند، همان افرادی هستتند که ما به عنوان کارآگاه ها می شناسیم.

گرایشهای آگاهی، تشخیص هویت، مبارزه با جرائم اقتصادی، مبارزه با مواد مخدر و مبارزه با مفاسد اجتماعی از گرایش های این شاخه از رشته علوم انتظامی محسوب می شوند.

توجه به این نکته نیز ضروری است که دانشگاه علوم انتظامی با توجه به نیاز و ضرورت سازمانی خود در گرایش هایی که نام برده شده، دانشجو می پذیرد.

شاخه اطلاعات

در شاخه ی اطلاعات رشته نیروی انتظامی افرادی تربیت می شوند که توانایی لازم را جهت انجام فعالیت در واحد اطلاعات نیروی انتظامی کسب نمایند. در واحد اطلاعات، درباره ی رفتارهای اجتماعی اطلاعات و آمار کافی جمعآوری می شود تا در مواقع لزوم از آن استفاده شود.

برای مثال، اگر نیروی انتظامی به دنبال کشف قاچاقچیان مواد مخدر باشد، باید نسبت به برنامه ها و روابط گروه های کوچک و بزرگ قاچاق اطلاعاتی کسب نماید که این کار بر عهده ی این واحد از نیوری انتظامی می باشد. افزون بر این، از آنجایی که بسیاری از سرقت هایی که به وقوع می پیوندد سازمان یافته و مسلحانه است، باید در نیروی انتظامی کارشناسانی حضور داشته باشند تا با فعالیت های مخفی خود بتوانند از شبکه های مفاسد اجتماعی سر در بیاورند و بتوانند جهت دستگیری افراد این شبکه ها و سرکرده های آنها اطلاعات کافی را در اختیار مراجع علنی نیروی انتظامی بگذارند.

در حقیقت، اهمیت این واحد از نیروی انتظامی زمانی آشکار می گردد، که از این مسأله آگاه باشیم بدون حضور کارشناسان این واحد کار مراجع علنی نیروی انتظامی سخت و یا غیرممکن می شود.

به عبارتی میتوان این چنین بیان کرد که واحد اطلاعات همچون چراغی است برای ماشین نیروی انتظامی تا در ظلمات شب جهت یافتن مسیر به کمک بیاید. بنابراین این بخش از نیروی انتظامی به بحث‌های اطلاعاتی کشور ـ آنچه به نیروی انتظامی و سایر مردم جامعه مربوط می‌شود ـ پرداخته می شود.

شاخه راهنمایی و رانندگی

گرایش خدمات فنی راهور، عملیات انتظامی راهور و مهندسی ترافیک از گرایشهای شاخه ی راهنمایی و رانندگی است. شماره‌گذاری خودروها، صدور کارت ماشین و برگزاری آزمون رانندگی از متقاضیان گواهی‌نامه رانندگی از جمله مهارتها و توانایی هایی است که یک کارشناس خدمات فنی راهور باید کسب نماید.

گرایش عملیات انتظامی راهور

دانشجویان در گرایش عملیات انتظامی راهور پس از گذراندن دروس این رشته به عنوان افسر پلیس خیابان‌ها و جاده‌ها می توانند مشغول فعالیت شوند. بازسازی صحنه تصادف وسائل نقلیه، شناسایی مقصر یا مقصران و تعیین خسارت وارد شده و انجام عملیات امداد و کمک‌های اولیه را در تصادفات و سوانح از وظایف این افسران عملیات انتظامی راهور می باشد.

گرایش مهندسی ترافیک

طراحی سیستم ترافیک شهری بر عهده ی گرایش مهندسی ترافیک می باشد. در حقیقت، در طراحی خیابان‌ها و جاده‌ها، این مهندسان ترافیک هستند که به تعیین تقاطع‌ها، میدان‌ها، دوربرگردان‌ها و خیابان‌های یک طرفه و دو طرفه می پردازند. مهندسان ترافیک افزون بر موارد یاد شده در خصوص طراحی طرح ترافیک و مشخص کردن ساعت های ترافیک نیز انجام وظیفه می کنند.

شاخه خدمات و پشتیبانی

شاخه خدمات و پشتیبانی کارشناسی علوم انتظامی به تربیت نیروهایی می پردازد که بتوانند در بخش اداری نیروی انتظامی فعالیت ‌کنند. ارتباطات انتظامی یا مخابرات و نرم‌افزار کامپیوتر دو گرایش از این شاخه از علوم انتظامی می باشد. با توجه به این که گرایش‌های مخابرات و نرم‌افزار کامپیوتر در گروه آزمایشی ریاضی و فنی معرفی شده است، از معرفی آنها در این بخش خودداری شده است.

توانایی‌های لازم برای تحصیل در رشته کارشناسی علوم انتظامی

از آنجایی که نیروی انتظامی کشور، یک سازمان نظامی است، داشتن روحیه نظامی جهت موفقیت در این رشته یک اصل مهم محسوب می گردد.

قانونمندی، روحیه فعال و اجتماعی از ویژگی های لازم برای دانشجویان این رشته است. بنابراین، یک پلیس با داشتن روحیه قوی، نباید جهت اجرای قانون هیچ سستی و کاهلی به خرج دهد و با عذرهایی چون پیر یا بیماری و هزاران عذرهای دیگر بر سر قانون مصالحه کند. داشتن چنین روحیه ای به خصوص برای کارشناسانی که با متخلفان در ارتباط هستند، بیشتر ضرورت دارد و باید مصمم تر باشند.

همچنین کارشناسانی که در عملیات انتظامی راهور مشغول فعالیت هستند، باید از ویژگیهایی هم چون صبر و حوصله، متانت و خویشتن‌داری برخوردار باشند، چرا که این کارشناسان باید در اوج سرمای زمستان و گرمای تابستان، در وسط یک چهارراه بدون هرگونه امکانات رفاهی انجام وظیفه کنند. همچنین ویژگی هایی همچون صبر و حوصله و دقت و موشکافی برای کارشناس کشف جرائم نیز از اهمیت بالایی برخوردار است، چرا که باید اطلاعات لازم را در زمینه ی جرم به دست آورده و مجرم را شناسایی و جهت دستگیری معرفی نماید.

یادآوری این نکته نیز ضروری است که خدماتی بودن شغل نیروی انتظامی این ضرورت را ایجاب می کند که مأموران نیروی انتظامی با مردم ارتباط داشته باشند و به دلیل نوع کار مراجعه‌کنندگان به خصوص افرادی که به کارشناسان کشف جرائم و انتظامی مراجعه می کنند از نظر روحی شرایط مساعدی ندارند و در نقش مجرم یا شاکی حضور می یابند باید برای خدمت به مردم از انگیزه کافی برخوردار باشند تا در خدمات دهی اختلالی ایجاد نگردد.

همچنین به این دلیل که یکی از ویژگی‌های شغلی پلیس انجام مأموریت‌های پی در پی در شهرهای مختلف است و مأموران نیروی انتظامی باید در شهرهای مختلف فعالیت کنند و همچنین وجود مأموریت‌های ویژه، مثل مأموریت‌های شبانه یا آماده‌باش‌ها، موجب می گردد زندگی این مأموران یک زندگی عادی و روزمره نباشد، دانشجویان این دانشگاه باید بدانند نسبت به دیگر دانشجویان ملزم به انجام فعالیتهای بیشتری می باشند.

دانشجویان علوم انتظامی – چه زن و چه مرد – در زمان تحصیل خود حق ازدواج نداشته و پس از پایان تحصیل زمانی که مشغول فعالیت هستند باید قبل از ازدواج، شرایط شغلی خود را برای شریک زندگی خود بگویند تا در آینده دچار مشکل نشوند.

دانشجویان علوم انتظامی در تمام شاخه‌ها و گرایش‌ها باید از نظر قدرت تجزیه و تحلیل در سطح بالایی باشند، به خصوص دانشجویانی که در شاخه ی کشف جرائم تحصیل می کنند. زیرا توانمندی در تحلیل مسائل و قدرت خلاقه ذهن جهت حل معماهای پلیسی ضرورت اساسی داشته و دانشجویان این رشته باید از چنین ویژگی مهمی برخوردار باشند.

آشنایی به قوانین حقوقی نیز یکی دیگر از ویژگی های مهم دانشجویان این رشته می باشد. زیرا در برخورد با جرایم مختلف باید نسبت به قوانین و مقررات مربوط به آن آگاه باشند تا بتوانند با قوه قضاییه همکاری لازم را داشته باشند.

دانشجویانی که در شاخه ی اطلاعات تحصیل می کنند، جهت انجام مأموریتهای مخفی خود و به دست آوردن اطلاعات رازدار باشند و در مورد مسائل کاری با هیچ کس حتی نزدیکترین اعضای خانواده و یا همکاران خود گفتوگویی نکنند.

توانمندی در دروس ریاضی و فیزیک برای دانشجویان گرایش‌های مخابرات و کامپیوتر یکی از اصول ضروری می باشد و به همین دلیل است که این رشته از میان داوطلبان گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی دانشجو می پذیرد.

دانشجویان دانشکده علوم پایه انتظامی جمهوری اسلامی از هر پنج گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی، علوم انسانی، هنر و زبان‌های خارجه انتخاب می‌شوند و داوطلبان این رشته باید علاوه بر شرایط عمومی، شرایط اختصاصی این دانشکده را نیز داشته باشند.

موقعیت شغلی رشته کارشناسی علوم انتظامی در ایران

تشکیلات سازمانی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، به دو بخش مشاغل اداری و مشاغل مأموریتی تقسیم می گردد که بخش اداری آن خود به بخش‌های حسابداری، کامپیوتر، برق و مخابرات تقسیم می شود و دانش آموختگانی که در گرایش خدمات و پشتیبانی تحصیل کرده اند می توانند در این بخش مشغول خدمت شوند.

بخش مأموریتی به جذب سایر گرایش‌های علوم انتظامی می پردازد و دانش آموختگان سایر گرایشها باید در این بخش خدمت کنند.

از آنجایی که دانشجویان این دانشگاه پس از پایان تحصیل خود به استخدام نیروی انتظامی در می آیند ، دانشجویانی که مدرک کاردانی دانشکده علوم پایه انتظامی را دریافت می کنند، می توانند با درجه ستوان سومی و کارشناسان این دانشکده می توانند با درجه ستوان دومی مشغول به خدمت شوند. ارتقاء شغلی این دانش آموختگان در ادامه خدمت بر اساس قوانین و مقررات ناجا خواهد بود. فعالیت دانش آموختگانی که با مدرک کاردانی نیروی انتظامی مشغول خدمت می شوند بیشتر جنبه اجرایی داشته و این افراد به عنوان مجریان برنامه‌ها باید به فعالیت بپردازند.

کارشناسان نیروی انتظامی، به عنوان مسئولان اصلی این سازمان به کار گماشته می شوند که وظایف مهمی همچون تئوری‌سازی، برنامه‌ریزی، هدایت و کنترل فعالیت‌های نیروی انتظامی بر عهده ی این افراد متخصص می باشد. اگرچه در حال حاضر ممکن است به دلیل کمبود پرسنل، گاهی اوقات یک کارشناس وظایف کاردان را نیز انجام دهد.

دانشجویان علوم پایه انتظامی در طول تحصیل خود علاوه بر اینکه از امکانات رفاهی خوابگاه، پوشاک، غذا، دفترچه اتکا و خدمات درمانی بهره‌مند می‌شوند، مبلغی به عنوان کمک هزینه تحصیلی به صورت ماهانه نیز دریافت می‌کنند و در طول خدمت از وام خرید مسکن یا یک باب مسکن ملکی برخوردار خواهند شد.

برای قبولی در رشته کارشناسی علوم انتظامی چه رتبه ای نیاز است؟

  • مشاهده رتبه قبول شدگان رشته کارشناسی علوم انتظامی در سال 96

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.