راهنمای کامل رشته علوم حدیث

0 72

معرفی رشته علوم حدیث

حدیث، دومین منبع و سند دین شناسی است و تکیه‌گاه عمده‌‌ی عالمان دین به شمار می‌رود. تکیه بر این منبع حیات‌بخش در برخی حوزه‌های دین پژوهی بیشتر و گسترده‌تر است.

با توجه به اهمّیت و جایگاه حدیث، این نکته را نیز باید یادآور شد که این مجموعه‌ی گسترده‌ای که در دست ماست، با سر چشمه‌های خود، فاصله‌ی زمانی بسیاری دارد و در این فاصله از آفت‌هایی که در حوزه‌های معرفتی زندگی بشر وجود داشته، مصون نمانده است. اگرچه دستکاری و تحریف، به ساحت قرآن راه نیافته و این کتاب عظیم به اتفاق همه‌ی مسلمانان از تحریف و زیادت و نقصان، مصون مانده است اما وجود تحریف در حدیث را همگان می‌پذیرند.

با توجه به راه یافتن اغراض گوناگون به عرصه‌ی حدیث و دستکاری در کلام معصومان ـ علیهم السّلام ـ پرداختن به خود حدیث، راه‌های فهم حدیث و همانند این ها، از بایسته‌های پژوهش در حوزه‌ی حدیث است. در اسلام، علم حدیث، علمی است که توسط آن اقوال و افعال و احوال یا تقریر پیامبر اسلام و امامان شناخته می‌شود.

می‌توان گفت که علم حدیث، علم به قوانینی است که به وسیله آن احوال سند و متن حدیث شناخته می‌شود. وظیفه اصلی علم حدیث، شناخت روایت معتبر از غیر معتبر است.
نگاهی گذرا به پیشینه علوم حدیث، نشان می دهد که این دانش ها به یکباره شکل نیافته اند، بلکه در گذر زمان، حل هر مشکلی از مشکلات حدیثی در پی خود علمی را پدیدار ساخت و بدین صورت شاخه ها و علوم گوناگونی به جرگه علوم حدیثی پیوستند.

رشته‌ علوم‌ حدیث‌ از سه‌ منظر کلی‌ به‌ حدیث‌ می‌پردازد که‌ این‌ سه‌ منظر عبارتند از:

_ تاریخ‌ و مصطلحات‌: از این منظر تاریخ‌ تطور، تحول‌ و پیدایش‌ علم‌الحدیث‌ از دیدگاه‌ اهل‌ تشیع‌ و اهل‌ تسنن‌ مورد مطالعه قرار می گیرد. همچنین‌ آموزش معنا و مفهوم‌ و اصطلاحات‌ علم‌ حدیث‌ نیز در دستور کار این دوره قرار می گیرد.

_ علم‌الرجال‌: این علم که‌ به‌ بررسی‌ زندگی‌ راویان‌ حدیث‌ می‌پردازد، به مباحث مربوط به متن کاری ندارد بلکه به دنبال بررسی احوال تک تک راویان سند می باشد. علم رجال، علم راوی شناسی است و ناقدان حدیث همواره به بررسی احوال راویان مذکور در سلسله اسناد احادیث پیامبر اکرم و ائمه علیهم السلام اهتمام داشته و از آن به مثابه دانشی کمکی برای علم الحدیث و در نتیجه فقه بهره برده‌اند.

ـ فقه‌الحدیث‌: فقه الحدیث به‌ فهم‌ محتوای‌ احادیث‌ می‌پردازد. مقصود از فقه الحدیث؛ تحقیق در فهم درست معنای حدیث و بررسی محتوای آن است که شامل تحقیق در واژه‌های حدیث و طرز جمله‌بندی آن و تناسب صدر و ذیل آن و پیدا کردن راه جمع میان احادیثی که به ظاهر با هم متعارض‌اند، می‌شود. همچنین سنجش محتوای حدیث با قرآن و احادیث دیگر و مهم‌تر از همه، کیفیت استنباط حکم شرعی از مضمون حدیث.

توانایی‌های‌ لازم‌ برای تحصیل در رشته علوم حدیث

رشته علوم حدیث به عنوان یکی از زیرشاخه های علوم اسلامی به تسلط در علم عربی و علوم معارف اسلامی نیاز دارد و دانشجویان این رشته باید در این دروس از توانایی بالایی برخوردار باشند. علاقه مندی به مطالعه و تحقیق در زمینه ی علوم اسلامی، یکی دیگر از ویژگی های لازم برای موفقیت در این رشته می باشد.

یادآوری این نکته نیز ضروری است که رشته‌ علوم‌ حدیث‌ از جمله‌ رشته‌هایی‌ است‌ که‌ در آزمون‌ سراسری‌ از بین‌ داوطلبان‌ هر سه‌ گروه‌ آزمایشی‌ ریاضی‌ و فنی‌، علوم‌ تجربی‌ و علوم‌ انسانی‌ دانشجو می‌پذیرد.

موقعیت‌ شغلی‌ رشته علوم حدیث در ایران‌

فارغ‌التحصیلان رشته‌ علوم‌ حدیث‌ می‌توانند در مشاغل دولتی به‌ عنوان‌ کارشناس‌ علوم‌ اسلامی مشغول فعالیت شوند.‌ باتوجه به این که دانشجویان این رشته باید به‌ زبان‌ انگلیسی‌ نیز مسلط‌ باشند، فعالیت به عنوان رایزن‌ فرهنگی‌ ایران‌ در کشورهای‌ دیگر و مبلغ‌ اسلام‌ و اصول‌ اسلامی‌ یکی دیگر از فرصت های شغلی رشته علوم حدیث می باشد.

باتوجه به اینکه برخی از دانشگاه‌های‌ خارج‌ از کشور مثل‌ دانشگاه‌ اردن‌ یا لبنان‌، علاقه‌مند به‌ جذب‌ متخصص‌ علوم‌ حدیث‌ شیعه‌ از کشور ایران‌ هستند، دانشجویان این رشته اگر به ادامه تحصیل در این رشته بپردازند و به‌ مدارج‌ بالاتر دست یابند، می توانند به‌ عنوان‌ استاد در دانشگاه‌های‌ داخل‌ یا خارج‌ از کشور فعالیت‌ نماید.

همچنین‌ فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ می‌تواند در آموزش‌ و پرورش‌ به‌ عنوان‌ دبیر دینی‌، مربی‌ قرآن‌ یا مربی‌ امور تربیتی‌ فعالیت‌ نماید.

درس‌های‌ رشته علوم حدیث در طول‌ تحصیل‌

دروس‌ پایه‌

روش‌ تحقیق‌ ، اخلاق‌ ، تاریخ‌ اسلام‌ ، سیره‌ پیشوایان‌ دینی‌ ، زبان‌ تخصصی‌ ، منطق‌، آشنایی‌ با کلیات‌ علوم‌ عقلی‌، کلام‌ و عقاید اسلامی‌ ، تفسیر مقدماتی‌ ، صرف‌ و نحو کاربردی‌ ، قرائت‌ و درک‌ مفاهیم‌ از متون‌ حدیثی‌، قرائت‌ و درک‌ مفاهیم‌ از متون‌ تفسیری‌، قرائت‌ و درک‌ مفاهیم‌ از متون‌ فقهی‌ ، آشنایی‌ با فقه‌ مقدماتی‌، آشنایی‌ با اصول‌ فقه‌، قرائت‌ و تجوید قرآن‌ کریم‌، علوم‌ بلاغی‌ ، ترجمه‌ عربی‌ به‌ فارسی‌، ترجمه‌ فارسی‌ به‌ عربی‌، قرائت‌ مطبوعات‌ و استفاده‌ از رادیو ، مکالمه‌ و محاضره‌ (سمعی‌ و بصری‌) ، آشنایی‌ با فرق‌ اسلامی‌، آشنایی‌ با ادیان‌ توحیدی‌ (زرتشتی‌، یهودی‌، مسیحیت‌).

دروس‌ اصلی‌ و تخصصی‌

کتابت‌ و تدوین‌ حدیث‌ ، شناخت‌ محدثان‌ ، مصطلحات‌ حدیث‌ ، طریق‌ تحمل‌ حدیث‌ ، جوامع‌ حدیثی‌ متقدم‌ و متأخر شیعه‌، جوامع‌ حدیثی‌ متقدم‌ و متأخر اهل‌ سنت‌، اصحاب‌ اجماع‌، توثیقات‌ عام‌ و خاص‌ ، احادیث‌ موضوعه‌ ، ملاک‌های‌ نقد حدیث‌، فقه‌الحدیث‌ ، آشنایی‌ با علم‌ رجال‌، راویان‌ عادل‌ و موثق‌، راویان‌ ضعیف‌، آشنایی‌ با کتب‌ رجال‌ شیعه‌، آشنایی‌ با کتب‌ رجال‌ اهل‌ سنت‌، مطالعات‌ جغرافیایی‌ درباره‌ رجال‌ حدیث‌، سیری‌ در نهج‌البلاغه‌ و شروح‌ آن‌ ، سنن‌النبی‌ (ص‌)، تأثیر حدیث‌ در ادبیات‌ فارسی‌، سهم‌ زنان‌ در نشر احادیث‌.

برای قبولی در رشته علوم حدیث چه رتبه ای نیاز است؟

  • مشاهده رتبه قبول شدگان رشته علوم حدیث در سال 96

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.