راهنمای کامل رشته علوم اقتصادی

0 369

معرفی رشته علوم اقتصادی

واژه اقتصاد ( Economics ) از دو کلمه یونانی اویکوس به معنی خانه و کلمه نمین به معنی اداره کردن آمده است و از نظر لغوی به معنی مدیریت خانواده است.

مطالعه اقتصاد، که یکی از علوم اجتماعی و رفتاری محسوب می شود، می تواند به عنوان پایه ای در حل مشکلات تجاری، به منظور اخذ تصمیم های مهم سیاسی و یا حتی برای یافتن راه حل مشکلات مالی خانوادگی هر فرد مورد استفاده قرار گیرد.

آدام اسمیت معتقد است که اقتصاد، علم بررسی ماهیت و علل ثروت ملل است. امروزه، با گسترش روابط اقتصادی و ظهور و بروز سرمایه داری نوین در جهان، اقتصاد در جهان به یک پدیده ی پیچیده ای بدل گشته است که راه یافتن به آن پیچیدگی ها کار آسانی نخواهد بود.

اقتصاد سرمایه داری کل جهان را در خود می بلعد و اگر کشوری بدون هیچ آگاهی و شناختی در این بازار آزاد تنها بماند قطعاً از بین خواهد رفت. از این رو، هر کشوری نیازمند متخصصانی است که در زمینه ی اقتصادی به کمک دولت بیایند و با علم و دانشی که در اختیار دارند به بهبود وضعیت اقتصادی کشور کمک کنند. چرا که در طول تاریخ، آنچه از اهمیت بالایی برخوردار بوده و در سطح فردی موجب تمایز افراد و در سطح جمعی موجب تمایز ملت ها می گردید، مسأله اقتصاد و وضعیت معیشتی بوده است.

اقتصاد می تواند در سطح خرد و کلان مورد بررسی قرار گیرد. در اقتصاد خرد، چگونگی رفتار انسان‌ها و انتخاب‌هایشان را در سطح واحدهای خرد یا کوچک اقتصادی مانند یک فرد، یک بنگاه، یک صنعت یا بازار یک کالای خاص بررسی می‌کند و به چگونگی تعامل بین خریداران و مصرف‌کنندگان و عوامل مؤثر در انتخاب خریداران می‌پردازد. اما اقتصاد کلان شاخه‌ای از علم اقتصاد است که با کارایی، ساختار، رفتار و تصمیم‌گیری اقتصاد در سطح کلان سروکار دارد؛ که این شامل اقتصاد ملی، منطقه‌ای و جهانی می‌شود.

گرایش های رشته علوم اقتصادی

رشته علوم اقتصادی که در آموزش عالی تدریس می شود “علوم اقتصادی” نام گرفته است و خود به زیرشاخه هایی تقسیم می شود. شش شاخه اقتصاد نظری، بازرگانی، کشاورزی, پول و بانکداری، صنعتی و حمل و نقل از گرایش های این رشته در دوران کارشناسی است.
این رشته از میان هر سه گروه از داوطلبان علوم ریاضی و فنی, علوم تجربی و علوم انسانی دانشجو می پذیرد. اگرچه داوطلبان علوم انسانی نمی توانند گرایش اقتصاد نظری را انتخاب کنند، اما کارشناسان این رشته معتقدند گرایش های این رشته در دوران کارشناسی تفاوت چندانی باهم ندارند.

برای مثال، گرایش اقتصاد نظری تنها 30 واحد تخصصی دارد که در 9 واحد اختیاری برای گرایشهای دیگر، دانشجویی که به یک گرایشی علاقه مند است، می تواند چند واحد از گرایش های دیگر را انتخاب کند. همچنین، در دروس تخصصی هر گرایشی شباهت های وجود دارد.

برای مثال از یازده درس اختصاصی شاخه اقتصاد پول و بانکداری، چهار درس آن با شاخه اقتصاد بازرگانی مشترک است.
در ادامه جهت روشن تر شدن مرز بین گرایشهای مختلف این رشته، به توضیح هریک از گرایشها می پردازیم.

شاخه اقتصاد نظری

در اقتصاد نظری نظری آنچه که اهمیت دارد، نظریه های اقتصادی است. در حقیقت، این گرایش به بررسی و مطالعه چارچوب دانش اقتصاد می پردازد. هسته اصلی تئوری‌های اقتصادی مثل اقتصاد ریاضی و اقتصاد سنجی در شاخه اقتصاد نظری مطالعه می‌شود، بنابراین، این شاخه از اقتصاد بیش از دیگر گرایشهای علوم اقتصادی وجه نظری و انتزاعی دارد و دانشجویان کمتر به مطالعه پدیده های اقتصادی همچون تجارت می پردازند.

دروس تخصصی اقتصاد نظری

اقتصاد کشاورزی، اقتصاد مدیریت، اقتصاد ریاضی، اقتصاد سنجی، تاریخ عقاید اقتصادی، برنامه‌ریزی اقتصادی، اقتصاد منابع .

شاخه اقتصاد بازرگانی

شاید رشته ای به نام مدیریت بازرگانی را شنیده باشید. اما اقتصاد بازرگانی با این رشته تفاوت آشکاری دارد.

در این شاخه از علوم اقتصادی مباحث مدیریت تولید، مدیریت بازاریابی و کاربردهای آن، قوانین و مقررات مالیات در ایران، انواع حسابرسی و اصول حسابداری مورد بررسی قرار می گیرد. دانشجویان در این دوره می توانند از مدل‌های تصمیم‌گیری و متدهای کمی استفاده کنند و به خط مشی مناسب جهت مدیریت دست یابند.

دروس تخصصی اقتصاد بازرگانی

اقتصاد مدیریت، روش‌های مقداری در بازرگانی، مدیریت تولید، ارزیابی طرح‌های اقتصادی، حسابداری شرکت‌ها، حسابداری صنعتی، اصول بازاریابی، اصول بیمه، مدیریت مالی.

شاخه اقتصاد صنعتی

دانشجویان در این دوره آموزشی به مطالعه ی ساختار بازار صنعت، بازرگانی بین‌المللی، منافع و مضرات انحصار، سیاست رقابت، منافع مصرف‌کننده، هزینه‌ها و حقوق و مقررات کاری که تنظیم‌کننده روابط بین کارگران و کارفرمایان است می پردازند.

دروس مشترک در همه شاخه‌های رشته علوم اقتصادی

زبان خارجه تخصصی، اصول سازمانی و مدیریت، حقوق تجارت، مبانی جامعه‌شناسی، ریاضیات, آمار، روش تحقیق، اصول حسابداری، جغرافیای اقتصادی ایران، اقتصاد خرد، اقتصاد کلان, پول و بانکداری، مبانی فقه ی اقتصاد صدر اسلام، نظام‌های اقتصادی، تجارت بین‌الملل، اقتصاد توسعه، اقتصاد ایران.

دروس تخصصی اقتصاد نظری

اقتصاد صنعتی، حسابداری شرکت‌ها، حسابداری صنعتی، اقتصاد منابع، مدیریت تولید، ارزیابی طرح‌های اقتصادی، اقتصاد سنجی, حقوق کار و روابط صنعتی، پژوهش عملیاتی.

شاخه اقتصاد پول و بانکداری

دانشجویان این شاخه با نحوه عملکرد بانک‌های داخلی و خارجی، اسناد اعتباری ارزی، سیاست‌های پولی و مالی به عنوان مهم‌ترین سیاست‌های تثبیت اقتصادی و چگونگی تجزیه و تحلیل صورت حساب‌های مالی آشنا می‌شوند.

دروس تخصصی اقتصاد پول و بانکداری

عملیات بانکی داخلی، عملیات بانکی خارجی، سیاست‌های پولی و مالی، بانکداری اسلامی، روش‌های مقداری در بازرگانی، سازمان‌های پولی و مالی بین‌المللی، حسابداری شرکت‌ها، تجزیه و تحلیل صورت‌های مالی، ارزیابی طرح‌های اقتصادی، تأمین منابع مالی و بورس اوراق بهادار، مدیریت مالی.

شاخه اقتصاد کشاورزی

مطالعه ی اقتصاد محصولات کشاورزی و زمین و زراعت در این شاخه از اقتصاد قرار دارد. چرا که بازار محصولات کشاورزی شرایط ویژه ای دارد که نیازمند مطالعه دقیق و همه جانبه تخصصی می باشد. برای مثال، متغیرهایی همچون آب و هوا و خاک می تواند بر این بازار اثر بگذارد.

دانشجویان این رشته علاوه بر آشنایی با اصول و مبانی علم اقتصاد، به مطالعه ی مسائل کشاورزی از قبیل تولید کشاورزی و بازارهای محصولات کشاورزی می پردازند.

دروس تخصصی اقتصاد کشاورزی

اقتصاد کشاورزی، توسعه و سیاست کشاورزی، اقتصاد منابع، اقتصاد سنجی، ارزیابی طرح‌های اقتصادی، بازاریابی محصولات کشاورزی، مدیریت مزرعه، جامعه‌شناسی روستایی، پژوهش عملیاتی.

توانایی‌های لازم برای تحصیل در رشته علوم اقتصادی

اگرچه داوطلبان علوم انسانی در دوره متوسطه کتابی به نام اقتصاد را در دروس خود می گذرانند، اما آنچه که در دانشگاه به نام اقتصاد تدریس می شود تفاوت فاحشی با آن کتاب دارد. چرا که این کتاب بیشتر جنبه حفظی داشته و دانش آموزان می توانند از عهده آن برآیند.

اما در دوره کارشناسی علوم اقتصادی، ریاضیات در اولویت قرار دارد و دانشجویانی در این رشته می توانند موفق شوند که از قدرت تحلیلی خوبی برخوردار باشند. علاقه مندی و آشنایی با رشته هایی همچون جامعه‌شناسی، علوم سیاسی و روانشناسی نیز یکی دیگر از شروط موفقیت در این رشته می باشد. چرا که اقتصاد یک حلقه از علوم اجتماعی است و زنجیره علوم اجتماعی نیز به هم مرتبط است.

موقعیت شغلی رشته علوم اقتصادی در ایران

بخش‌های مختلف وزارت اقتصاد مثل بخش مالیات، وزارت صنایع، سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی و مرکز آمار بخشی از بازار کار دانش آموختگان رشته علوم اقتصادی می باشد.
از آنجایی که در دوره کارشناسی این رشته، تمامی دروس به صورت محض تدریس می شود، متأسفانه دانشجویان پس از پایان تحصیل خود نمی توانند به صورت کاربردی از دانش خود استفاده کنند و مشغول فعالیت شوند.

اما دانشجویانی که در دوره تحصیلی خود به مطالعه ی جانبی بپردازند و در رشته خود کسب مهارت کنند، می‌توانند مدلهای اقتصادی بنویسند و به تجزیه و تحلیل اقتصاد بپردازند و از رهگذر آن پیشنهادهای تازه‌ای برای رفع مشکلات اقتصادی مؤسسه و سازمان‌های مختلف ارائه دهند. همچنین، افرادی که در این رشته تحصیل می کنند اگر به خوبی دروس خود را فرا گرفته باشند، حتی اگر در زمینه ی رشته خود فعالیت نکنند، می توانند با استفاده از مهارت هایی که کسب کرده اند با یک دید کارشناسانه و دقیق در هر شغلی که بخواهند موفق شوند.

برای قبولی در رشته علوم اقتصادی چه رتبه ای نیاز است؟

  • مشاهده رتبه قبول شدگان رشته علوم اقتصادی در سال 96

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.