راهنمای کامل رشته مهندسی كشاورزی

0 82

معرفی رشته مهندسی کشاورزی

كشور ایران از نظر کشاورزی از قابلیت بالایی در زمینه کشاورزی برخوردار است. اگر چه کشور ما دارای ظرفیت‌های خوبی در کشاورزی است اما ادامه شیوه‌ی سنتی در کشاورزی موجب شکست در تولید محصول می‌شود. بنابراین، همراه با توسعه اقتصادی کشور، توسعه‌ی کشاورزی نیز امری ضروری به نظر می رسد. مکانیزاسیون و انجام کشاورزی پیشرفته در مقیاس بزرگ و پر بازده نیازمند متخصصانی است که در این رشته از مهارت و تخصص کافی برخوردار بوده و بتوانند در این مسیر به کمک کشاورزان بیایند. از این رو، رشته مهندسی کشاورزی در جهت پاسخ به این نیاز در صنعت کشاورزی تأسیس گردیده است.

گرایش آب، اقتصاد كشاورزی و ماشین‌های كشاورزی گرایش‌های این رشته می‌باشد. این رشته از بین داوطلبان گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی دانشجو می‌پذیرد.

گرایش آب‌

مهندسی کشاورزی گرایش آب به دنبال حفظ و استفاده بهینه از آب در کشاورزی طرح گردیده است. این رشته به آموزش افرادی می‌پردازد که در زمینه‌ی آب متخصص گردند. از این رو این دانشجویان با آب و ویژگی‌های‌ آن‌، طریقه‌ به دست آوردن آب‌، طریقه‌ انتقال‌ آب‌ به‌ محل‌ مصرف‌ و طریقه‌ مصرف‌ آب‌ آشنا می‌شوند. مهندسان کشاورزی اگر بخواهند در زمینه‌ی آب مسلط بوده و صاحب نظر شوند باید نسبت به دانش‌های‌ دیگر‌ همچون زمین‌شناسی‌، هواشناسی‌، خاك‌شناسی‌، گیاه‌شناسی‌، طراحی‌ و ساخت‌ تأسیسات‌ آبی‌ و مكانیزم‌ مصرف‌ آب‌ توسط‌ خاك‌ و گیاه‌ از اطلاعات کافی برخوردار باشند.

در حقیقت، این گرایش از مهندسی کشاورزی‌، علمی است که به آب و خاک ارتباط دارد و دانشجویان باید در زمینه‌ی رساندن‌ آب‌ تا مزرعه‌ به وسیله‌ی كانال‌ها یا لوله‌های‌ انتقال‌ آب‌ و شبكه‌های‌ توزیع‌ آب‌ در زمین‌ زراعی‌، روش‌های‌ مختلف‌ آبیاری محصولات‌ زراعتی‌ و باغی‌ متخصص آموزش ببینند. این مهندسان همچنین می‌توانند در خصوص نحوه استفاده از بهترین شبکه‌های زهکشی جهت خارج‌ ساختن‌ آب‌های‌ اضافی‌ از پیرامون‌ ریشه‌ جهت تنفس‌ ریشه‌ گیاه،‌ احداث‌ سدهای‌ انحرافی‌ و خاكی‌ برای‌ آبیاريِ كشاورزی‌ نیز صاحب نظر شوند.

توانایی‌های‌ لازم

اگر چه شاید تصور شود مهندسی کشاورزی رشته‌ای برای داوطلبان رشته تجربی است اما از میان ده گرایش مهندسی کشاورزی سه گرایش مهندسی‌ آب‌، مهندسی‌ اقتصاد كشاورزی‌ و مهندسی‌ ماشین‌های‌ كشاورزی‌ از بین‌ داوطلبان‌ گروه‌ آزمایشی‌ ریاضی‌ و فنی‌ دانشجو می‌پذیرند. از این‌رو، دانشجویانی که در این سه گرایش قصد تحصیل دارند باید در دروس‌ ریاضی‌ و فیزیك‌ از تسلط کافی برخوردار باشند و علاوه بر تجزیه و تحلیل خوب، در زمینه‌ی نقشه‌برداری‌ یا استاتیك‌ نیز توانمند باشند.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌

باتوجه به این که کشور ایران از جمله کشورهای کم آب محسوب می‌شود، مشکل آب همواره از موضوعاتی بوده است که ذهن متخصصان رشته مختلف را به خود مشغول کرده است، تاجایی که بسیاری از متخصصان معتقدند کشاورزی برای کشور کم آبی مثل ایران به صرفه نیست و موجی نابودی منابع طبیعی می‌گردد.

از این رو، باتوجه به این که مردم بسیاری از مناطق ایران شغل اصلی آن‌ها کشاورزی است و با توجه به بحرانی کم آبی در ایران باید دل به تخصص متخصصانی بست که بتوانند در این بحران آب به کمک کشاورزان و مسئولان بیایند و با روش‌های نوین از آب موجود بهترین بهره‌برداری را انجام دهند.

در حقیقت، اساس کشاورزی بر آب است و بدون آب کشاورزی معنایی نخواهد داشت. دانش‌آموختگان این رشته در صورتی که بتوانند در زمینه‌ی آب متخصصان خوبی شوند در آینده از جایگاه شغلی برخوردار خواهند شد. این افراد می‌توانند در بخش‌ خصوصی‌، وزارت‌ نیرو، وزارت‌ جهاد كشاورزی‌، مهندسین‌ مشاور آب‌ و خاك‌، پیمانكاری‌های‌ مختلف‌ و شیلات‌ مشغول فعالیت شوند. برای‌ مثال‌ در بخش‌ شیلات‌، طراحی‌ استخر برای‌ پرورش‌ ماهی‌ در حیطه‌ كار مهندسان‌ آب‌ است‌.

گرایش اقتصاد كشاورزی

مهندسی‌ اقتصاد كشاورزی‌، به دنبال پیاده کردن قوانین‌ كلان‌ اقتصاد در بخش‌ كشاورزی‌ است و از این طریق می‌توانند از امكانات‌ و منابع‌ موجود بهترین‌ و بیشترین‌ سود را ببرند. از این رو، با استفاده از علم اقتصاد مهندسان دست به سیاست‌گذاری‌هایی می‌زنند تا از منابع‌ موجود همچون زمین‌، آب‌، كود، بذر، نیروی‌ انسانی‌ و سرمایه‌ بیشترین محصول‌ و سود به‌ دست‌ آید. بهینه کردن فعالیت‌ كشاورزان‌ و مدیران‌ واحدهای‌ كشاورزی‌ از یک سو و کمک به بهبود برنامه‌ریزی‌ سیاست‌مداران‌ و مدیران‌ دولتی‌ در بخش‌ كشاورزی‌ از سویی دیگر از جمله فعالیت‌های مهندسان کشاورزی می‌باشد.

اگرچه دو رشته اقتصاد کشاورزی و مهندسی اقتصاد کشاورزی واحدهای تخصصی مشترکی دارند اما باید به این نکته نیز توجه کرد که اقتصاد کشاورزی یکی از گرایش‌های علم اقتصاد است و بنابراین پایه و اساس آن علم اقتصاد است و مهندسی اقتصاد کشاورزی بر پایه دانش کشاورزی می‌باشد. در حقیقت، یک دانشجوی اقتصاد كشاورزی آشنایی کافی نسبت به دانش كشاورزی و عوامل طبیعی از قبیل آب، خاك و هوا ندارد و تمرکز او بر اقتصاد کشاورزی می‌باشد.

توانایی‌های‌ لازم

دانشجویانی که در این رشته تحصیل می‌کنند باید از این نکته غافل نمانند که بعد از تحصیل در این رشته نباید از محیط کشاورزی و محیط روستایی فاصله بگیرند و پشت میز بنشینند. درحقیقت، مهندسان کشاورزی باید در دل محیط کشاورزی به کار و فعالیت مشغول شوند. از اینرو، افرادی که به کار عملی و یا محیط کشت و دامداری علاقه‌ای ندارند نمی‌توانند در این رشته موفق شوند. اگرچه علاقه‌مندی به کار و فعالیت در مزارع و محیط‌های کشاورزی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، اما دانشجویان این رشته باید در زمینه ریاضی نیز توانمند بوده تا بتوانند از عهده مسائل ریاضی و محاسباتی برآیند.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌

اگرچه در حال حاضر رشته مهندسی کشاورزی جایگاه شغلی مناسبی در کشور ندارد اما این بدان معنا نیست که این دانش‌آموختگان موقعیت شغلی مناسبی نخواهند داشت. بلکه به نظر می‌رسد باتوجه به این که کار و فعالیت مهندسان کشاورزی با مکانیزه شدن کشاورزی گره خورده است، کشاورزی سنتی ایران برای این متخصصان جایگاهی درنظر نگرفته است.

از این رو، مهندسان کشاورزی باید بدانند اگر از توانایی بالایی برخوردار باشند می‌توانند در بخش خصوصی خود مشغول فعالیت شوند و به کارآفرینی دست زنند. همچنین با ارائه‌ی طرح‌های‌ اقتصادی‌ و كشاورزی‌ در شركت‌های‌ خصوصی‌ یا جهاد كشاورزی‌ برای خود موقعیت خوبی به وجود آورند. مهندسان کشاورزی گرایش اقتصاد کشاورزی می‌توانند در تدوین برنامه‌های‌ كوتاه‌ مدت‌، میان‌ مدت‌ و بلند مدت‌ برای‌ واحدهای‌ كشاورزی‌ مثل‌ مزارع‌، مرغداری‌ها و كارخانه‌های‌ صنایع‌ غذایی‌ نیز نقش مهمی داشته باشند.

افزون بر فعالیت‌های متنوع در سیاست‌گذاری، پژوهش‌های عملیاتی در زمینه‌ی علل‌ موفقیت‌ و عدم‌ موفقیت‌ واحدهای‌ مختلف‌ كشاورزی‌ و نحوه‌ سرمایه‌گذاری‌ در زمینه‌ محصولات‌ كشاورزی‌ نیز حیطه‌ی‌فعالیت این متخصصان می‌باشد.

گرایش‌ ماشین‌های‌ كشاورزی‌

باتوجه به روند مکانیزه شدن مراحل کشت به ویژه کاشت و برداشت محصول، کشاورزان به ماشین‌هایی نیازمندند که جایگزین انسان شده و بهترین نتیجه را در کمترین زمان به ارمغان بیاوند. از این رو، مهندسان کشاورزی گرایش ماشین‌های کشاورزی در زمینه ماشین آلات کشاورزی به فعالیت می‌پردازند.

این دانشجویان در دوران تحصیل خود در خصوص محاسبه‌ی ماشین‌های مورد نیاز برای یك مزرعه و نگهداری و رسیدگی به تعمیرات و برنامه‌ریزی برای زمان و نحوه كار ماشین‌های مورد نظر آموزش دیده و صاحب نظر می‌شوند. به بیان دیگر، مهندسی کشاورزی بکاربرد مهندسی مکانیک در کشاورزی است و به تربیت متخصصانی می‌پردازد که بتوانند در كاربرد، نگهداری‌، تعمیر و ترویج‌ ماشین‌های‌ كشاورزی‌، برنامه‌ریزی‌ منطقه‌ای‌، مكانیزاسیون‌ كشاورزی‌ و مجری‌ و ارزیاب‌ پروژه‌های‌ عملیاتی‌ مشغول فعالیت شوند.

توانایی‌های‌ لازم‌

برخلاف تصور بسیاری  از داوطلبان‌ آزمون‌ سراسری، مهندسی‌ ماشین‌های‌ كشاورزی ‌همان مهندسی‌ مکانیک نیست بلکه این‌ رشته‌ در مقطع‌ كارشناسی‌ حدفاصل‌ مهندسی‌ كشاورزی‌ و مهندسی‌ مکانیک است و دانشجویان‌ این‌ رشته‌ باید از هر دو علم‌ اطلاعات‌ كافی‌ داشته‌ باشند. توانمندی در درس فیزیک و ریاضی نیز اهمیت بالایی دارد.

از آنجایی که آگاهی در زمینه‌ی مقاومت‌ قطعات‌ ماشین‌های‌ كشاورزی‌ نیز بسیار با اهمیت است، در نتیجه‌ دانشجویان این رشته باید دروسی‌ از جمله مقاومت‌ مصالح‌ و استاتیك‌ را بگذرانند. درنهایت می‌توان گفت با توجه ی زمینه‌ی کاری این رشته، دانشجویان‌ این‌ رشته‌ از بین‌ داوطلبان‌ گروه‌ ریاضی‌ و فنی‌ انتخاب‌ می‌شوند.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌

در یك‌ كارخانه‌ تراكتورسازی‌، جهت طراحی تراكتوری‌ برای‌ درو كردن‌ خوشه‌های‌ گندم‌ نیازمند متخصصانی هستیم که بتوانند تمام مراحل کار را به دقت انجام دهند. برای مثال، برای‌ بریدن‌ این‌ محصول باید تیغه‌ كمباین‌ حساب‌ شده‌ باشد و زاویه‌ برش‌ مشخص‌ گردد و البته‌ این‌ كار در حیطه‌ تخصص‌ مهندس‌ ماشین‌های‌ كشاورزی‌ است‌. از این رو، یك‌ مهندس‌ طراح‌ باید نسبت به خواص‌ مكانیكی‌ محصولات‌ كشاورزی‌ اطلاع‌ کافی داشته باشد و در غیر این صورت کار او كیفیت‌ خوبی‌ نخواهد داشت‌. امروزه، مدیران‌ كارخانجات‌ ساخت‌ ماشین‌های‌ كشاورزی‌ به این واقعیت دست یافته اند که در کارخانه‌های خود به این متخصصان نیاز دارند. از این رو، دانشجویان این رشته بعد از پایان تحصیل خود به صورت نسبی‌ از فرصت‌های‌ شغلی‌ خوبی‌ برخوردارند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.