rotate

گوشی خود را به حالت عمودی برگردانید

راهنمای کامل رشته مهندسی کشاورزی

معرفی رشته مهندسی کشاورزی

کشور ایران از نظر کشاورزی از قابلیت بالایی در زمینه کشاورزی برخوردار است. اگر چه کشور ما دارای ظرفیت‌های خوبی در کشاورزی است اما ادامه شیوه‌ی سنتی در کشاورزی موجب شکست در تولید محصول می‌شود. بنابراین، همراه با توسعه اقتصادی کشور، توسعه‌ی کشاورزی نیز امری ضروری به نظر می رسد. مکانیزاسیون و انجام کشاورزی پیشرفته در مقیاس بزرگ و پر بازده نیازمند متخصصانی است که در این رشته از مهارت و تخصص کافی برخوردار بوده و بتوانند در این مسیر به کمک کشاورزان بیایند. از این رو، رشته مهندسی کشاورزی در جهت پاسخ به این نیاز در صنعت کشاورزی تأسیس گردیده است.

گرایش آب، اقتصاد کشاورزی و ماشین‌های کشاورزی گرایش‌های این رشته می‌باشد. این رشته از بین داوطلبان گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی دانشجو می‌پذیرد.

گرایش آب‌

مهندسی کشاورزی گرایش آب به دنبال حفظ و استفاده بهینه از آب در کشاورزی طرح گردیده است. این رشته به آموزش افرادی می‌پردازد که در زمینه‌ی آب متخصص گردند. از این رو این دانشجویان با آب و ویژگی‌های‌ آن‌، طریقه‌ به دست آوردن آب‌، طریقه‌ انتقال‌ آب‌ به‌ محل‌ مصرف‌ و طریقه‌ مصرف‌ آب‌ آشنا می‌شوند. مهندسان کشاورزی اگر بخواهند در زمینه‌ی آب مسلط بوده و صاحب نظر شوند باید نسبت به دانش‌های‌ دیگر‌ همچون زمین‌شناسی‌، هواشناسی‌، خاک‌شناسی‌، گیاه‌شناسی‌، طراحی‌ و ساخت‌ تأسیسات‌ آبی‌ و مکانیزم‌ مصرف‌ آب‌ توسط‌ خاک‌ و گیاه‌ از اطلاعات کافی برخوردار باشند.

در حقیقت، این گرایش از مهندسی کشاورزی‌، علمی است که به آب و خاک ارتباط دارد و دانشجویان باید در زمینه‌ی رساندن‌ آب‌ تا مزرعه‌ به وسیله‌ی کانال‌ها یا لوله‌های‌ انتقال‌ آب‌ و شبکه‌های‌ توزیع‌ آب‌ در زمین‌ زراعی‌، روش‌های‌ مختلف‌ آبیاری محصولات‌ زراعتی‌ و باغی‌ متخصص آموزش ببینند. این مهندسان همچنین می‌توانند در خصوص نحوه استفاده از بهترین شبکه‌های زهکشی جهت خارج‌ ساختن‌ آب‌های‌ اضافی‌ از پیرامون‌ ریشه‌ جهت تنفس‌ ریشه‌ گیاه،‌ احداث‌ سدهای‌ انحرافی‌ و خاکی‌ برای‌ آبیاریِ کشاورزی‌ نیز صاحب نظر شوند.

توانایی‌های‌ لازم

اگر چه شاید تصور شود مهندسی کشاورزی رشته‌ای برای داوطلبان رشته تجربی است اما از میان ده گرایش مهندسی کشاورزی سه گرایش مهندسی‌ آب‌، مهندسی‌ اقتصاد کشاورزی‌ و مهندسی‌ ماشین‌های‌ کشاورزی‌ از بین‌ داوطلبان‌ گروه‌ آزمایشی‌ ریاضی‌ و فنی‌ دانشجو می‌پذیرند. از این‌رو، دانشجویانی که در این سه گرایش قصد تحصیل دارند باید در دروس‌ ریاضی‌ و فیزیک‌ از تسلط کافی برخوردار باشند و علاوه بر تجزیه و تحلیل خوب، در زمینه‌ی نقشه‌برداری‌ یا استاتیک‌ نیز توانمند باشند.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌

باتوجه به این که کشور ایران از جمله کشورهای کم آب محسوب می‌شود، مشکل آب همواره از موضوعاتی بوده است که ذهن متخصصان رشته مختلف را به خود مشغول کرده است، تاجایی که بسیاری از متخصصان معتقدند کشاورزی برای کشور کم آبی مثل ایران به صرفه نیست و موجی نابودی منابع طبیعی می‌گردد.

از این رو، باتوجه به این که مردم بسیاری از مناطق ایران شغل اصلی آن‌ها کشاورزی است و با توجه به بحرانی کم آبی در ایران باید دل به تخصص متخصصانی بست که بتوانند در این بحران آب به کمک کشاورزان و مسئولان بیایند و با روش‌های نوین از آب موجود بهترین بهره‌برداری را انجام دهند.

در حقیقت، اساس کشاورزی بر آب است و بدون آب کشاورزی معنایی نخواهد داشت. دانش‌آموختگان این رشته در صورتی که بتوانند در زمینه‌ی آب متخصصان خوبی شوند در آینده از جایگاه شغلی برخوردار خواهند شد. این افراد می‌توانند در بخش‌ خصوصی‌، وزارت‌ نیرو، وزارت‌ جهاد کشاورزی‌، مهندسین‌ مشاور آب‌ و خاک‌، پیمانکاری‌های‌ مختلف‌ و شیلات‌ مشغول فعالیت شوند. برای‌ مثال‌ در بخش‌ شیلات‌، طراحی‌ استخر برای‌ پرورش‌ ماهی‌ در حیطه‌ کار مهندسان‌ آب‌ است‌.

گرایش اقتصاد کشاورزی

مهندسی‌ اقتصاد کشاورزی‌، به دنبال پیاده کردن قوانین‌ کلان‌ اقتصاد در بخش‌ کشاورزی‌ است و از این طریق می‌توانند از امکانات‌ و منابع‌ موجود بهترین‌ و بیشترین‌ سود را ببرند. از این رو، با استفاده از علم اقتصاد مهندسان دست به سیاست‌گذاری‌هایی می‌زنند تا از منابع‌ موجود همچون زمین‌، آب‌، کود، بذر، نیروی‌ انسانی‌ و سرمایه‌ بیشترین محصول‌ و سود به‌ دست‌ آید. بهینه کردن فعالیت‌ کشاورزان‌ و مدیران‌ واحدهای‌ کشاورزی‌ از یک سو و کمک به بهبود برنامه‌ریزی‌ سیاست‌مداران‌ و مدیران‌ دولتی‌ در بخش‌ کشاورزی‌ از سویی دیگر از جمله فعالیت‌های مهندسان کشاورزی می‌باشد.

اگرچه دو رشته اقتصاد کشاورزی و مهندسی اقتصاد کشاورزی واحدهای تخصصی مشترکی دارند اما باید به این نکته نیز توجه کرد که اقتصاد کشاورزی یکی از گرایش‌های علم اقتصاد است و بنابراین پایه و اساس آن علم اقتصاد است و مهندسی اقتصاد کشاورزی بر پایه دانش کشاورزی می‌باشد. در حقیقت، یک دانشجوی اقتصاد کشاورزی آشنایی کافی نسبت به دانش کشاورزی و عوامل طبیعی از قبیل آب، خاک و هوا ندارد و تمرکز او بر اقتصاد کشاورزی می‌باشد.

توانایی‌های‌ لازم

دانشجویانی که در این رشته تحصیل می‌کنند باید از این نکته غافل نمانند که بعد از تحصیل در این رشته نباید از محیط کشاورزی و محیط روستایی فاصله بگیرند و پشت میز بنشینند. درحقیقت، مهندسان کشاورزی باید در دل محیط کشاورزی به کار و فعالیت مشغول شوند. از اینرو، افرادی که به کار عملی و یا محیط کشت و دامداری علاقه‌ای ندارند نمی‌توانند در این رشته موفق شوند. اگرچه علاقه‌مندی به کار و فعالیت در مزارع و محیط‌های کشاورزی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، اما دانشجویان این رشته باید در زمینه ریاضی نیز توانمند بوده تا بتوانند از عهده مسائل ریاضی و محاسباتی برآیند.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌

اگرچه در حال حاضر رشته مهندسی کشاورزی جایگاه شغلی مناسبی در کشور ندارد اما این بدان معنا نیست که این دانش‌آموختگان موقعیت شغلی مناسبی نخواهند داشت. بلکه به نظر می‌رسد باتوجه به این که کار و فعالیت مهندسان کشاورزی با مکانیزه شدن کشاورزی گره خورده است، کشاورزی سنتی ایران برای این متخصصان جایگاهی درنظر نگرفته است.

از این رو، مهندسان کشاورزی باید بدانند اگر از توانایی بالایی برخوردار باشند می‌توانند در بخش خصوصی خود مشغول فعالیت شوند و به کارآفرینی دست زنند. همچنین با ارائه‌ی طرح‌های‌ اقتصادی‌ و کشاورزی‌ در شرکت‌های‌ خصوصی‌ یا جهاد کشاورزی‌ برای خود موقعیت خوبی به وجود آورند. مهندسان کشاورزی گرایش اقتصاد کشاورزی می‌توانند در تدوین برنامه‌های‌ کوتاه‌ مدت‌، میان‌ مدت‌ و بلند مدت‌ برای‌ واحدهای‌ کشاورزی‌ مثل‌ مزارع‌، مرغداری‌ها و کارخانه‌های‌ صنایع‌ غذایی‌ نیز نقش مهمی داشته باشند.

افزون بر فعالیت‌های متنوع در سیاست‌گذاری، پژوهش‌های عملیاتی در زمینه‌ی علل‌ موفقیت‌ و عدم‌ موفقیت‌ واحدهای‌ مختلف‌ کشاورزی‌ و نحوه‌ سرمایه‌گذاری‌ در زمینه‌ محصولات‌ کشاورزی‌ نیز حیطه‌ی‌فعالیت این متخصصان می‌باشد.

گرایش‌ ماشین‌های‌ کشاورزی‌

باتوجه به روند مکانیزه شدن مراحل کشت به ویژه کاشت و برداشت محصول، کشاورزان به ماشین‌هایی نیازمندند که جایگزین انسان شده و بهترین نتیجه را در کمترین زمان به ارمغان بیاوند. از این رو، مهندسان کشاورزی گرایش ماشین‌های کشاورزی در زمینه ماشین آلات کشاورزی به فعالیت می‌پردازند.

این دانشجویان در دوران تحصیل خود در خصوص محاسبه‌ی ماشین‌های مورد نیاز برای یک مزرعه و نگهداری و رسیدگی به تعمیرات و برنامه‌ریزی برای زمان و نحوه کار ماشین‌های مورد نظر آموزش دیده و صاحب نظر می‌شوند. به بیان دیگر، مهندسی کشاورزی بکاربرد مهندسی مکانیک در کشاورزی است و به تربیت متخصصانی می‌پردازد که بتوانند در کاربرد، نگهداری‌، تعمیر و ترویج‌ ماشین‌های‌ کشاورزی‌، برنامه‌ریزی‌ منطقه‌ای‌، مکانیزاسیون‌ کشاورزی‌ و مجری‌ و ارزیاب‌ پروژه‌های‌ عملیاتی‌ مشغول فعالیت شوند.

توانایی‌های‌ لازم‌

برخلاف تصور بسیاری  از داوطلبان‌ آزمون‌ سراسری، مهندسی‌ ماشین‌های‌ کشاورزی ‌همان مهندسی‌ مکانیک نیست بلکه این‌ رشته‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ حدفاصل‌ مهندسی‌ کشاورزی‌ و مهندسی‌ مکانیک است و دانشجویان‌ این‌ رشته‌ باید از هر دو علم‌ اطلاعات‌ کافی‌ داشته‌ باشند. توانمندی در درس فیزیک و ریاضی نیز اهمیت بالایی دارد.

از آنجایی که آگاهی در زمینه‌ی مقاومت‌ قطعات‌ ماشین‌های‌ کشاورزی‌ نیز بسیار با اهمیت است، در نتیجه‌ دانشجویان این رشته باید دروسی‌ از جمله مقاومت‌ مصالح‌ و استاتیک‌ را بگذرانند. درنهایت می‌توان گفت با توجه ی زمینه‌ی کاری این رشته، دانشجویان‌ این‌ رشته‌ از بین‌ داوطلبان‌ گروه‌ ریاضی‌ و فنی‌ انتخاب‌ می‌شوند.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌

در یک‌ کارخانه‌ تراکتورسازی‌، جهت طراحی تراکتوری‌ برای‌ درو کردن‌ خوشه‌های‌ گندم‌ نیازمند متخصصانی هستیم که بتوانند تمام مراحل کار را به دقت انجام دهند. برای مثال، برای‌ بریدن‌ این‌ محصول باید تیغه‌ کمباین‌ حساب‌ شده‌ باشد و زاویه‌ برش‌ مشخص‌ گردد و البته‌ این‌ کار در حیطه‌ تخصص‌ مهندس‌ ماشین‌های‌ کشاورزی‌ است‌. از این رو، یک‌ مهندس‌ طراح‌ باید نسبت به خواص‌ مکانیکی‌ محصولات‌ کشاورزی‌ اطلاع‌ کافی داشته باشد و در غیر این صورت کار او کیفیت‌ خوبی‌ نخواهد داشت‌. امروزه، مدیران‌ کارخانجات‌ ساخت‌ ماشین‌های‌ کشاورزی‌ به این واقعیت دست یافته اند که در کارخانه‌های خود به این متخصصان نیاز دارند. از این رو، دانشجویان این رشته بعد از پایان تحصیل خود به صورت نسبی‌ از فرصت‌های‌ شغلی‌ خوبی‌ برخوردارند.

طراحی و توسعه توسط محمد سلیمانپور | mohammad soleimanpour
تمام حقوق سایت